Πέμπτη 1 Μαρτίου 2012

Max Keiser - Οικονομικό Ολοκαύτωμα.

ο γνωστός και αγαπητός στους Έλληνες οικονομικός αναλυτής Max Keiser εμφανίστηκε χθες στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του δορυφορικού τηλεοπτικού σταθμού Russia Today, όπου απάντησε σε κάποια ερωτήματα που αφορούν στις πρόσφατες εξελίξεις στην Ελλάδα.

"Το απίστευτα δυσανάλογο χρέος της Ελλάδας έχει, στην πραγματικότητα, συσσωρευθεί σε διάφορες τράπεζες ανά τον κόσμο και φορτώθηκε στον ισολογισμό της Ελλάδας", δήλωσε ο οικονομικός αναλυτής, και περιέγραψε στην κατάσταση ως "οικονομικό ολοκαύτωμα".

"Το χρέος της Ελλάδας δεν προέρχεται από την Ελλάδα", είπε ο Keiser. "Προέρχεται από αυτές τις άλλες χώρες, που έχουν χρησιμοποιήσει την Ελλάδα ως χωματερή τοξικού χρέους. Και τώρα η ελληνική κυβέρνηση απαιτεί να αποπληρώσει αυτό το τοξικό χρέος ο ελληνικός λαός. Αλλά εξυπακούεται ότι οι Έλληνες δεν θα είναι σε θέση να πληρώσουν αυτό το χρέος. Επομένως, σύντομα θα γίνουμε όλοι μάρτυρες ενός οικονομικού ολοκαυτώματος".

Στο Ελληνικό Κοινοβούλιο θα διεξαχθεί τις επόμενες ώρες ψηφοφορία για ένα νέο Μνημόνιο, του οποίου την επικύρωση απαιτούν οι δανειστές, προτού χορηγήσουν στη χώρα ένα νέο δάνειο, ύψους 130 δισ. ευρώ. Το νέο Μνημόνιο προβλέπει περαιτέρω περικοπές και μια συμφωνία με τους ιδιώτες κατόχους του ελληνικούς χρέους.

Κατά τη γνώμη του Max Keiser: "Το όλο εγχείρημα του ευρώ ήταν ιδέα της Γερμανίας. Ήταν ένα εγχείρημα ύπουλο, που αποσκοπούσε στο να γίνει δυνατή η επανένωση Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας. Τώρα που η Γερμανία επανενώθηκε, τριγυρνάει στην Ευρώπη σαν το πεινασμένο θηρίο και λεηλατεί τη δημόσια περιουσία χωρών όπως η Ελλάδα. Οι Έλληνες είναι σήμερα αυτό που ήταν κάποτε οι Εβραίοι της Ευρώπης. Βρισκόμαστε στα πρόθυρα ενός οικονομικού ολοκαυτώματος που οργάνωσε η Γερμανία".

Ο παρουσιαστής του δελτίου έθεσε ένα ενδιαφέρον ερώτημα στον Keiser, που αφορά στα πιθανά κίνητρα που βρίσκονται πίσω από τη χορήγηση δανείων με τρομακτικά υψηλό επιτόκιο στην Ελλάδα από την ΕΚΤ, το ΔΝΤ και τους "ευρωκράτες" των Βρυξελλών, και παρομοίωσε αυτό που γίνεται εις βάρος της Ελλάδας σαν μια θηλειά γύρω από το λαιμό της που δένεται όλο και πιο σφιχτά.

Στο ερώτημα αυτό, ο Max Keiser, απάντησε: "Τα τελευταία δέκα χρόνια, από το ξεκίνημα αυτής της νομισματικής ένωσης, όλοι οι προαναφερθέντες ταΐζουν τους Έλληνες τοξικό χρέος με το ζόρι. Όλοι γνωρίζουμε τον ρόλο της Goldman Sachs σε αυτή την υπόθεση, και πώς η τράπεζα αυτή, με το τεράστιο τοξικό χρέος που είχε, φρόντισε ώστε η Ελλάδα να συμπεριληφθεί στη ζώνη του ευρώ. Ήταν όλα προσχεδιασμένα. Η Γερμανία γνώριζε πολύ καλά ότι μια μέρα το οικοδόμημα του ευρώ θα κατέρρεε και όλο αυτό το διάστημα ανυπομονούσε να γίνει η έκρηξη για να τρέξει και να μαζέψει τα πολύτιμα λάφυρα.Η Γερμανία αυτή τη στιγμή έχει εισβάλει στην Ελλάδα και είναι έτοιμη να εισβάλει και στην Πορτογαλία και στην Ισπανία. Έχουμε να κάνουμε με ένα 4ο Ράιχ. Η Γερμανία έχει όλα τα χαρτιά της τράπουλας στα χέρια της και παίζει την παρτίδα πανέξυπνα".

Όσον αφορά το νέο Μνημόνιο που προτάθηκε στην Ελλάδα, ο Max Keiser δήλωσε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρξει ανάπτυξη με αυτά τα μέτρα που λαμβάνονται. "Μέσω αυτού του νέου γύρου μέτρων λιτότητας", υπογράμμισε ο αναλυτής, "η Ελλάδα οδηγείται δέσμια σε μια προδιαγεγραμμένη πορεία τραίνου προς την "τελική λύση". Το ΔΝΤ θα έχει από πριν αγοράσει όλες τις σιδηροδρομικές γραμμές και τα βαγόνια που θα οδηγήσουν τους Έλληνες προς αυτή την "τελική λύση".

"Εάν η συμφωνία επιτευχθεί, οι ιδιώτες κάτοχοι του ελληνικού χρέους αναμένεται να έχουν περίπου 70 % μείωση στην αξία των επενδύσεών τους", εξήγησε ο αναλυτής. "Ωστόσο, αυτοί οι ιδιώτες επενδυτές, στων οποίων το χρέος πρόκειται να τους γίνει "κούρεμα", έχουν ήδη ασφαλίσει πλήρως αυτό το χρέος στην αγορά των CDS και, ακόμα και αν ο κόσμος γυρίσει ανάποδα, αυτοί θα έχουν εξασφαλισμένο το κέρδος τους", τόνισε ο Keiser.

"Δεν υπάρχει κανένα ρίσκο γι' αυτούς. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Ελλάδα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αυτή τη μέγγενη. Θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι όλο το τοξικό χρέος που έχει συσσωρευθεί στους ισολογισμούς των τραπεζών στη Γερμανία, τη Βρετανία, τις ΗΠΑ, έχει φορτωθεί στον ισολογισμό της Ελλάδας. Και τώρα η ελληνική κυβέρνηση έχει την απαίτηση να πληρώσει ο ελληνικός λαός για όλο αυτό το τοξικό χρέος. Το χρέος της Ελλάδας δεν δημιουργήθηκε στην Ελλάδα, αλλά σε αυτές τις άλλες χώρες. Η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε σαν χωματερή του παγκόσμιου τοξικού χρέους".

Σε ερώτηση γύρω από αν θα τεθούν νέοι όροι στην Ελλάδα στο προσεχές μέλλον, ο Κeiser υπενθύμισε: "Την ελληνική κυβέρνηση την έχουν διορίσει οι τραπεζίτες. Και η προηγούμενη ελληνική κυβέρνηση εκπαιδεύτηκε στη Σχολή του Σικάγου, εκεί ακριβώς που εκπαιδεύτηκε και η επικεφαλής του ΔΝΤ, Christine Lagarde. Πάει καιρός που οι Έλληνες στερούνται κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης. Αυτό που οφείλουν να κάνουν αυτή τη στιγμή είναι να επαναστατήσουν και να αντικαταστήσουν αυτή την κυβέρνηση, ώστε να αποκτήσουν αυτοδιάθεση και να επανακτήσουν την εθνική τους κυριαρχία".

Τέλος, όταν ρωτήθηκε για το αν θα πρέπει να πιστέψουμε στις θεωρίες συνομωσίας για τους Rothschilds, o Max Keiser εξήγησε: "Δεν έχει σημασία το αν θα τις πιστέψουμε, αλλά το αν θα συνειδητοποιήσουμε πως η ύπαρξη αυτών των τραπεζών είναι συνώνυμη με την απόλυτη ανομία. Το είδαμε αυτό στην πράξη όταν, από την τράπεζα MF Global των ΗΠΑ, ένα δισεκατομμύριο δολάρια που ανήκαν σε απλούς καταθέτες έκαναν φτερά. Και δεν έγινε ούτε μια εισαγγελική έρευνα για την υπόθεση! Δεν υπάρχουν νόμοι. Οι κυνηγετικοί νόμοι καταργήθηκαν και έχουν όλοι αρπάξει μια καραμπίνα και λεηλατούν. Η Γερμανία το ξέρει αυτό καλά και το απολαμβάνει. Στα χέρια της θα καταλήξει σε λίγο όλη η δημόσια περιουσία της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας".
 

Στη Βουλή το ν/σχ για το Ελληνικό και το πρόγραμμα «Ήλιος»


NAFTEMPORIKI.GR Πέμπτη, 1 Μαρτίου 2012 19:52




Στόχος του προγράμματος «Ήλιος» είναι η εγκατάσταση έως 10 γιγαβάτ φωτοβολταϊκών, ενώ για την πλήρη ανάπτυξη του προγράμματος προϋπόθεση είναι η ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της Ελλάδας με τις ευρωπαϊκές χώρες.
Στη Βουλή κατατέθηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για την αξιοποίηση της έκτασης του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, το πρόγραμμα «Ήλιος» και τα βιοκαύσιμα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, το νομοθέτημα δίνει «ουσιαστική αξία» στο ακίνητο του πρώην αεροδρομίου, ενώ θέτει αναγκαίους περιορισμούς, «ώστε να εξασφαλιστεί ότι η επένδυση πέρα από την οικονομική και αναπτυξιακή της διάσταση, θα αποδώσει στους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής χώρους αναψυχής και κοινωνικών εξυπηρετήσεων».
Με τις διατάξεις του ν/σ καθορίζονται οι δόμησης, οι επιτρεπόμενες χρήσεις και η δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου Αναψυχής ενώ ενσωματώνεται στην προς αξιοποίηση έκταση και η παράκτια ζώνη του Αγίου Κοσμά. Το πάρκο Πρασίνου και Αναψυχής που θα δημιουργηθεί στο τμήμα του πρώην αεροδρομίου, θα έχει επιφάνεια έκτασης τουλάχιστον 2.000 στρεμμάτων, και θα περιλαμβάνει χρήσεις πρασίνου, ελεύθερων χώρων, αναψυχής, αθλητισμού, πολιτισμού, κοινωφελών λειτουργιών και πρότυπων αστικών υποδομών.
Σύμφωνα επίσης με τις διατάξεις του ν/σχ, οι δημόσιοι ανοιχτοί πράσινοι χώροι θα καταλαμβάνουν το 40% της έκτασης, οι ιδιωτικοί ανοιχτοί πράσινοι χώροι το 20 %, τα κτίρια 20% και οι δρόμοι επίσης 20%.
Όσον αφορά στο πρόγραμμα «Ήλιος», στόχος του είναι η δημιουργία μεγάλων υποδομών παραγωγής και εξαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την Ελλάδα προς άλλες, κυρίως βόρειες, ευρωπαϊκές χώρες. Συγκεκριμένα προβλέπεται η εγκατάσταση έως 10 γιγαβάτ φωτοβολταϊκών, ενώ για την πλήρη ανάπτυξη του προγράμματος προϋπόθεση είναι η ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της Ελλάδας με τις ευρωπαϊκές χώρες.Το πρόγραμμα εκτιμάται ότι θα προσελκύσει νέες επενδύσεις και κεφάλαια, να ενισχύσει την εγχώρια βιομηχανία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και παραγωγής, κατασκευής, εγκατάστασης και λειτουργίας φωτοβολταϊκών, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, αλλά και να ενισχύσει την γεωστρατηγική θέση της χώρας μας.
Τέλος, με το τρίτο μέρος του νομοσχεδίου γίνεται, όπως τονίζει το ΥΠΕΚΑ, ένα «σημαντικό βήμα» για την προώθηση της παραγωγής και χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για τα βιοκαύσιμα. Συγκεκριμένα ολοκληρώνεται η ενσωμάτωση των οδηγιών της ΕΕ 2009/28/ΕΚ σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και 2009/30/ΕΚ σχετικά με την καθιέρωση μηχανισμού για την παρακολούθηση και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Μεταξύ άλλων, το νέο θεσμικό πλαίσιο ξεκαθαρίζει το τοπίο σχετικά με τα είδη και τη χρήση βιοκαυσίμων και θέτει τα κριτήρια αειφορίας σε βιοκαύσιμα και βιορευστά, ενώ προβλέπει τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου της εφαρμογής των νέων κριτηρίων.

Σχέδιο Παπανδρέου να φύγει η Ελλάδα από το ευρώ και να συνδεθεί με το δολάριο;

Σχέδιο Παπανδρέου να φύγει η Ελλάδα από το ευρώ και να συνδεθεί με το δολάριο;

Έγγραφο που δίνει στη δημοσιότητα το γνωστό Wikileaks, εμφανίζει το Γεώργιο Παπανδρέου να θέλει να βάλει την Ελλάδα στη ζώνη του Δολαρίου. Ναι, καλά ακούσατε στο μπλοκ του δολαρίου είχε συνεννοηθεί ο κ. Παπανδρέου να βάλει την Ελλάδα.
Σημειώσεις του Stratfor το Νοέμβριου του 2011 αναφέρουν την πιθανότητα να εισαχθεί η Ελλάδα στηζώνη του Δολαρίου στο πλαίσιο εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων μας. Απ ότι φαίνεται αυτό είναι ένα μεγάλο παιχνίδι που παίζεται από καιρό στα παρασκήνια.
Η πρόβλεψη σχετίζεται με τα μεγάλα κοιτάσματα υδρογονανθράκων που διαπιστώθηκε ότι διαθέτει η χώρα μας. Στο σημείωμα του Wikileaks περιγράφεται η πρόθεση του Παπανδρέου να παραιτηθεί από τη κυβέρνηση για να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
Αυτό όμως που αναφέρει το έγγραφο και πρέπει να προσέξουμε ιδιαιτέρως, είναι «η ύπαρξη πιθανώς τεραστίων κοιτασμάτων νοτίως της Κρήτης. Στη περίπτωση που η Ελλάδα γίνει σημαντική παραγωγός χώρα φυσικού αερίου και πετρελαίου, η χώρα θα προτιμήσει να ανήκει στη ζώνη του δολαρίου, κάτι το οποίο ταιριάζει με το νέο γεωπολιτικό σενάριο σενάριο που έχει διαμορφώσει το State Department.»
Φανταστείτε τι παίζεται πίσω από τις πλάτες των Ελλήνων; Φανταστείτε τι σχεδιάζουν οι προδότες Πολιτικοί, που με ψέματα κατάφεραν να εκλεγούν.
ΠΗΓΗ: pentapostagma.gr

Δημοψήφισμα στην Ιρλανδία για το νέο δημοσιονομικό σύμφωνο

NAFTEMPORIKI.GR Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2012 17:17
Σε δημοψήφισμα για την επικύρωση του νέου δημοσιονομικού συμφώνου προχωρά η Ιρλανδία. «Ο ιρλανδικός λαός θα κληθεί να δώσει την εξουσιοδότησή του για την επικύρωση της συνθήκης», δήλωσε στη Βουλή ο πρωθυπουργός Έντα Κέννυ.
Η κυβέρνηση της Ιρλανδίας αποδέχθηκε τον περασμένο μήνα στη διάρκεια συνόδου κορυφής το σύμφωνο που επιβάλλει αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία. Ακολούθησαν πιέσεις από την αντιπολίτευση για δημοψηφίσμα και στη συνέχεια ο πρωθυπουργός ζήτησε κρατική νομική γνωμοδότηση για το αν η διεξαγωγή του είναι απαραίτητη.
Ο γενικός εισαγγελέας έκρινε ότι ένα δημοψήφισμα είναι απαραίτητο για την επικύρωση του συμφώνου «επειδή αυτό αποτελεί ένα ειδικό εργαλείο εκτός της αρχιτεκτονικής της συνθήκης της ΕΕ».
Η στήριξη στις πολιτικές της ΕΕ έχει «παγώσει» στην Ιρλανδία μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, γεγονός που σημαίνει ότι το δημοψήφισμα δεν θα έχει εγγυημένα θετικό αποτέλεσμα.
«Πιστεύω ακράδαντα ότι η έγκριση του συμφώνου είναι πολύ σημαντική για τα συμφέροντα της Ιρλανδίας», είπε ο Κέννυ, συμπληρώνοντας ότι τα διαδικαστικά επί του δημοψηφίσματος θα γνωστοποιηθούν τις επόμενες εβδομάδες.
Ενδεχόμενη άρνηση επικύρωσης του δημοσιονομικού συμφώνου σημαίνει μεταξύ άλλων ότι η χώρα δεν θα μπορεί να έχει πρόσβαση στον Μόνιμο Μηχανισμό Διάσωσης (ESM) της ΕΕ και ότι θα τεθεί υπό αμφισβήτηση η δέσμευσή της για στήριξη του ενιαίου νομίσματος.
Οι Ιρλανδοί έχουν απορρίψει δύο φορές στο παρελθόν ευρωπαϊκές συνθήκες (της Νίκαιας το 2001 και της Λισαβόνας το 2008), οι οποίες χρειάστηκε να υποβληθούν για δεύτερη φορά σε δημοψήφισμα προκειμένου να εγκριθούν.
naftemporiki.gr με πληροφορίες από Reuters, Γαλλικό Πρακτορείο 

Η σχιζοειδής κατάσταση με το ΕΣΠΑ και η άβουλη πολιτική

Πόσα χρόνια συζητάμε για ανάπτυξη; Πόσα χρόνια για επενδύσεις; Πόσα για τα κοινοτικά κονδύλια; Επιτέλους, οι πολιτικοί δεν βαρέθηκαν να κάνουν τα ίδια και τα ίδια; Και καλά τις εποχές (στην ουσία δεν ήταν καθόλου καλά αφού τότε έπρεπε να γίνουν οι μεγάλες αλλαγές) που οι ρυθμοί ανάπτυξης ήταν 4 και 5%.
Αλλά και σήμερα είναι δυνατόν να ξανακάνουμε την ίδια συζήτηση; Είναι δυνατόν η χώρα να κινδυνεύει και οι υπουργοί, η κυβέρνηση (τωρινή και προηγούμενη) να μην παίρνουν έκτακτα μέτρα για την ανάπτυξη; Είναι δυνατόν να ανέχονται τη γραφειοκρατία που διώχνει τους επενδυτές και στέλνει τους Ελληνες στην ανεργία;
Αν πάρουμε μια ανάσα και σκεφτούμε ψύχραιμα, θα διαπιστώσουμε πόσο τρελά και παλαβά είναι τα προαναφερθέντα ερωτήματα, αν τα εξετάσουμε σε συνάρτηση με τη θανάσιμα επικίνδυνη κατάσταση της χώρας.
Για σκεφτείτε λίγο πόσο σουρεαλιστικό είναι το τοπίο όταν την ώρα που η χώρα βυθίζεται στην ύφεση, κόβονται μισθοί, συντάξεις, ακρωτηριάζεται το κοινωνικό κράτος, απολύονται εργαζόμενοι, υπάρχουν 13 ζεστά δισεκατομμύρια ευρώ του ΕΣΠΑ στη γωνία και περιμένουν να αναζωογονήσουν την οικονομία.
Αλήθεια κανένας, μα κανένας, δεν έχει το θάρρος να κόψει με ένα σπαθί τον γόρδιο δεσμό, να βάλει τέλος στη σχιζοειδή κατάσταση και να τα ρίξει στην πραγματική οικονομία; Καλά, κύριε Χρυσοχοΐδη, μη διαμαρτύρεστε. Είναι γεγονός ότι κάνατε κάποιες κινήσεις, αλλά δεν κάνατε αυτό που έχει ανάγκη η χώρα. Κι αυτό ισχύει για όλους τους συναδέλφους σας εντός και εκτός κυβέρνησης. Τα υπόλοιπα είναι λόγια τα οποία δεν τα ακούει πια ο λαός...

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΙΚΙΝΓΚΣ

Εκτύπωση PDF

athimata_apo_tous_Vikings_-_Poster_GR
Original Airdate: Πέμπτη 8 Μαρτίου 2012, 22:00 - ΝΕΤ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 50 min.
Το 2008 η Ισλανδία ήρθε αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου οικονομική καταστροφή. Οι τρεις τράπεζές της κατέρρευσαν συμπαρασύροντας στο γκρεμό όλη την κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας.
Τέσσερα χρόνια μετά, το 2012, η Ισλανδία άρχισε να δείχνει σημάδια ανάκαμψης. Η ανεργία μειώνεται, η ανάπτυξη βρίσκεται περίπου στο 2,5%.  Ωστόσο για να γίνει αυτό, μπήκαν σε εφαρμογή ανορθόδοξοι χειρισμοί, τελείως διαφορετικοί από αυτούς που επιβάλλει η Ε.Ε. και το Δ.Ν.Τ. σε  χώρες της ευρωζώνης που πλήττονται από την κρίση. Χειρισμοί  που πολλές φορές έφεραν τη χώρα αντιμέτωπη με τη Διεθνή Κοινότητα και τις αγορές. Πλέον ακόμα και το Δ.Ν.Τ. παραδέχεται πως η διαφορετική διαχείριση της κρίσης από τους Ισλανδούς έφερε καρπούς. Πώς τα κατάφεραν οι απόγονοι των Βίκινγκς;
ΒΑΣΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία: Γιώργος Αυγερόπουλος / Σενάριο: Γιώργος Αυγερόπουλος, Αχιλλέας Κουρεμένος / Επιτόπια Έρευνα & Οργάνωση Θέματος: Αχιλλέας Κουρεμένος / Διεύθυνση Φωτογραφίας: Αλέξης Μπαρζός / Οργάνωση & Διεύθυνση Παραγωγής: Αναστασία Σκουμπρή / Συντονισμός Έρευνας: Γεωργία Ανάγνου / Μοντάζ: Γιάννης Μπιλήρης, Άννα Πρόκου / Μουσική: Γιάννης Παξεβάνης / Μια παραγωγή της Small Planet για την ΕΡΤ © 2011-2012
ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Original shooting format: HD720p25 / Ήχος: Dolby Stereo / Γλώσσες: Αγγλικά, Ισλανδικά, Ελληνικά / Υπότιτλοι: Ελληνικοί



«Ο Θεός να ευλογεί την Ισλανδία!», δήλωνε στις 6 Οκτωβρίου του 2008, σε διάγγελμά του προς τον ισλανδικό λαό, ο τότε πρωθυπουργός και πρόεδρος του δεξιού Κόμματος της Ανεξαρτησίας, Γκέιρ Χάαρντε. Η ελεύθερη αγορά είχε πια σταματήσει να δίνει την ευλογία της και το νεοφιλελεύθερο οικονομικό θαύμα της νησιωτικής χώρας είχε αποδειχθεί ένα ισλανδικό παραμύθι. Οι τρεις τράπεζες της χώρας πτώχευσαν και σα να βρυχήθηκε το ρήγμα πάνω στο οποίο βρίσκεται η Ισλανδία, η οικονομία της κατέρρευσε. Πώς, όμως, μια χώρα, «η καλύτερη για να ζεις» σύμφωνα με τον ΟΗΕ το 2007, έφτασε μόλις ένα χρόνο μετά στο χείλος της καταστροφής;
Η Ισλανδία είναι ένα ιδιαίτερα όμορφο, ηφαιστειογενές νησί του Βόρειου Ατλαντικού, με μόλις 320 χιλιάδες κατοίκους. Βρίσκεται κυριολεκτικά στην άκρη του κόσμου, πάνω στο ρήγμα της ευρωπαϊκής με την αμερικανική τεκτονική πλάκα. Λόγω αυτού, έχει πλούσιες γεωθερμικές πηγές και οι άφθονες ποσότητες ανανεώσιμης ενέργειας καλύπτουν σχεδόν το σύνολο των ενεργειακών αναγκών της. Παραδοσιακά, οι κάτοικοί της απασχολούνταν στην αλιεία, τη  γεωργία και την κτηνοτροφία. Μέχρι, όμως, τα μέσα της δεκαετίας του 1990.

ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΟΥ «ΙΣΛΑΝΔΙΚΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ»
«Στις αρχές του 1990 ένα καινούργιο νεοφιλελεύθερο κόμμα ανέβηκε στην εξουσία, φέρνοντας ένα νέο τρόπο πολιτικής σκέψης», μας λέει ο καθηγητής των πολιτικών επιστημών Έιρικουρ Μπέργκμαν. Η συνταγή ήταν γνωστή: Ιδιωτικοποιήσεις, μείωση του φορολογικού συντελεστή για τις επιχειρήσεις, πλήρης απελευθέρωση  της αγοράς, αδύναμα αντανακλαστικά των ελεγκτικών μηχανισμών και άφθονο πλαστικό χρήμα και δάνεια για τις χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις. «Ολόκληρο το πολιτικό σύστημα εδώ έδωσε ώθηση σε αυτή την ανάπτυξη. Οι τράπεζες επεκτάθηκαν στο εξωτερικό, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ολλανδία και διευρύνθηκαν. Τελικά, το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας υπερέβη κατά  10 φορές το μέγεθος της οικονομίας. Δηλαδή οι τράπεζες είχαν πλούτο 10 φορές μεγαλύτερο από τον πλούτο της ίδιας της χώρας», επισημαίνει ο κ. Μπέργκμαν.
Φιλόδοξα golden boys, και νεαροί τραπεζίτες που ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για τα μεγαλύτερα κέρδη έδιναν τον τόνο και η υπόλοιπη κοινωνία ακολουθούσε. Όλοι ήταν ευχαριστημένοι και ελάχιστοι ήταν αυτοί που έλειπαν από το ξέφρενο αυτό πάρτι του χρήματος. Απλοί εργαζόμενοι άρχισαν να παίρνουν αφειδώς δάνεια για πολυτελή σπίτια και αυτοκίνητα και το όνειρο της «μεγάλης ζωής» είχε κατακτήσει κάθε πτυχή της καθημερινότητας. «Πιστεύω ότι ο κόσμος υπερέβη εαυτόν αγοράζοντας όλων των ειδών τα πράγματα. Και εγώ το έκανα, ξέρετε. Δεν είμαι αθώα. Έκανα όλων των ειδών τις παλαβομάρες, γιατί νόμιζα ότι αυτός είναι ο καιρός για να τις κάνω», εξομολογείται σχεδόν απολογητικά η τραγουδίστρια Έλεν Κριστιάντοτιρ.

Η ΣΚΛΗΡΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ
Όμως η ευδαιμονία δεν κράτησε για πολύ. Η κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008  επηρέασε άμεσα τις ισλανδικές τράπεζες. Η διατραπεζική αγορά πάγωσε καθώς άρχισε να επικρατεί δυσπιστία. Οι τράπεζες κοιτούσαν να κλείσουν τα ανοίγματά τους και να μαζέψουν ρευστό.  Οι αγορές ζητούσαν πίσω τα χρήματα που είχαν δανείσει, όπως και οι ξένοι καταθέτες από την Ολλανδία και την Αγγλία. Οι ισλανδικές τράπεζες αδυνατούσαν να ανταποκριθούν και η Κεντρική Τράπεζα της Ισλανδίας ήταν αδύνατο να τους δανείσει τόσα χρήματα, καθώς ήταν υπεραναπτυγμένες. Η κατάρρευσή τους ήταν αναπόφευκτη.
Ο υπουργός οικονομικών Στέινγκριμουρ Σίγκφουσον περιγράφει: «Ήταν μια οικονομική φούσκα. Και όλα αυτά έφτασαν σε ένα πολύ γρήγορο και δραματικό τέλος τον Οκτώβριο του 2008. Οι τρεις μεγαλύτερες τράπεζες με εκτεταμένες διεθνείς συναλλαγές κατέρρευσαν και ήταν ένα σοβαρό σοκ για όλη την ισλανδική οικονομία. Ο οικονομικός τομέας πρακτικά εξαφανίστηκε, υπήρξε μια τεράστια πτώση στις τιμές ακινήτων, το νόμισμα υποτιμήθηκε πολύ απότομα και αυτό προκάλεσε μεγάλα προβλήματα στις επιχειρήσεις και τις πωλήσεις ακινήτων. Αυτά τα γεγονότα ήταν πολύ δραματικά».


ΔΑΚΡΥΓΟΝΑ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ
Ξέσπασαν πρωτοφανείς διαμαρτυρίες για τα δεδομένα της χώρας και στο Ρέικιαβικ οι διαδηλωτές ήρθαν για πρώτη φορά μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αντιμέτωποι με τα δακρυγόνα της αστυνομίας. Χιλιάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας ξεχύθηκαν στους δρόμους, προκαλώντας μια σειρά γεγονότων που έμεινε γνωστή ως «Επανάσταση των Τηγανιών και των Κατσαρολών». «Ήταν απλά άνθρωποι που δεν μπορούσαν άλλο, που ένιωσαν ηθικά υποχρεωμένοι να κάνουν κάτι, άνθρωποι που ίσως δεν είχαν κάνει τίποτα νωρίτερα», λέει η βουλευτής με το "Κίνημα των Πολιτών", Μπιργκίτα Γιόνσντοτιρ.
Οι διαδηλώσεις δεν άφησαν πίσω τους μόνο τον εκκωφαντικό θόρυβο, αλλά πέτυχαν την εκθρόνιση της κυβέρνησης της κρίσης και την εκλογή νέας, με τη συμμαχία κεντροαριστεράς και πράσινης αριστεράς. “Αφού εκδιώξαμε την προηγούμενη κυβέρνηση με μία αναίμακτη επανάσταση η οποία έγινε παγκοσμίως γνωστή, δόθηκε σε κάποιους η ευκαιρία να χτίσουν μία νέα κυβέρνηση”, εξηγεί ο διαδηλωτής Χιόρτουρ Χάουζερ.


ΛΟΓΑΡΙΑΖΟΝΤΑΣ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΞΕΝΟΔΟΧΟ
Tο πρώτο πράγμα που έκανε η νέα κυβέρνηση ήταν να διαπραγματευτεί με την αγγλική και την ολλανδική κυβέρνηση, που πίεζαν για την εξόφληση των πολιτών τους. Ήρθαν σε συμφωνία, η οποία πέρασε από το ισλανδικό κοινοβούλιο και προέβλεπε να πληρώσει ο λαός την ζημιά που ιδιωτικές εταιρείες, οι τράπεζες δηλαδή, είχαν δημιουργήσει. Η απόφαση του κοινοβουλίου πήγε στον Πρόεδρο της χώρας για επικύρωση, ο οποίος όμως κάτω και από την πίεση της κοινωνικής βάσης, αρνήθηκε να την υπογράψει και κάλεσε σε δημοψήφισμα.
«Στην ουσία ήταν ένα ερώτημα, εάν οι καθημερινοί άνθρωποι της Ισλανδίας, αγρότες, ψαράδες, νοσοκόμες, γιατροί, νέοι και μεγάλοι άνθρωποι, θα έπρεπε να γίνουν υπεύθυνοι για την αποτυχία μιας ιδιωτικής τράπεζας", εξηγεί ο Πρόεδρος της ισλανδικής Δημοκρατίας, Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον. "Για να το θέσω διαφορετικά: Έχουμε ένα σύστημα στο οποίο τα κέρδη των τραπεζών οδηγούν σε υπερκέρδη για τους μετόχους και σε μπόνους για τους τραπεζίτες, αλλά οι ζημιές των τραπεζών επιβαρύνουν την κοινωνία; Δηλαδή ιδιωτικοποιούμε τα κέρδη και κοινωνικοποιούμε τις απώλειες;" αναρωτιέται ο κύριος Γκρίμσον.

Η απόφασή του Προέδρου έκανε έξαλλη τη διεθνή οικονομική κοινότητα και κατακρίθηκε από εχθρούς και φίλους ως λαϊκιστική και αδιέξοδη. Άνθρωποι της ευρωζώνης απείλησαν ότι η Ισλανδία θα μετατραπεί σε «Κούβα του Βορρά», θα απομονωθεί, θα γίνει κράτος - παρίας. Ωστόσο η απόφαση του κ. Γκρίμσον ήταν αμετάκλητη. Και τον Μάρτιο του 2010, ο ισλανδικός λαός με το συντριπτικό ποσοστό του 93%, αρνήθηκε μέσω του δημοψηφίσματος να πάρει στις πλάτες του τα χρέη των τραπεζών.
"Φτάνεις σε αυτά τα σταυροδρόμια, όπου από τη μια πλευρά είναι οι απαιτήσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών και από την άλλη είναι η δημοκρατική βούληση του κόσμου. Μπροστά σε με μια τέτοια επιλογή, η απάντησή μου ήταν και είναι ξεκάθαρη: Η δημοκρατική βούληση του κόσμου πρέπει να επικρατήσει!» επισημαίνει με νόημα ο Ισλανδός Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Θορυβημένοι Άγγλοι και Ολλανδοί από το ηχηρό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος κάλεσαν την Ισλανδική κυβέρνηση προκειμένου να ξανασυζητήσουν το θέμα. Τους προσέφεραν καλύτερους όρους από την προηγούμενη φορά. Ωστόσο και πάλι ο Πρόεδρος έδειξε την κάλπη του δημοψηφίσματος. Και πάλι το αποτέλεσμα ήταν "Όχι".
"Ποια είναι η μεγαλύτερη συνεισφορά της Ευρώπης στον πολιτισμό;" διερωτάται ο κ. Γκρίμσον. "Δεν είναι η οικονομία των αγορών. Είναι η δημοκρατία, η μεγαλύτερη συνεισφορά της Ευρώπης στον κόσμο. Υπάρχουν χώρες σήμερα που έχουν πολύ δυνατές οικονομίες, αλλά πολύ λίγη δημοκρατία".

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ
Η βαθιά δημοκρατική πίστη του ισλανδικού λαού ταξιδεύει πίσω στους αιώνες, στο  930 μ.Χ. Ήταν τότε που ιδρύθηκε ένα από τα αρχαιότερα κοινοβούλια του κόσμου. Κάτοικοι από κάθε γωνιά του νησιού κατέφθαναν ταξιδεύοντας επί μέρες με τα άλογά τους στις πεδιάδες του Θινκβελίρ, όπου κάτω από τον ανοιχτό ουρανό λάμβαναν αποφάσεις για τα κοινά. Η Εθνική Συνέλευση ήταν ο μόνο θεσμός που νομοθετούσε, αφού δεν υπήρχε κεντρική εξουσία ή βασιλιάς.
Έτσι και στις μέρες μας, οι Ισλανδοί πολίτες ανέλαβαν και πάλι να νομοθετήσουν. Έπειτα από ειδικό νόμο που κατατέθηκε στη Βουλή, απλοί άνθρωποι αποφασίστηκε να συμμετάσχουν στην αναθεώρηση του συντάγματος του ισλανδικού κράτους.
Καταθέτοντας την εμπειρία της, η φοιτήτρια και συμμετέχουσα στη Συνταγματική Συνέλευση Άστρος Γκουνλαουσντότιρ, λέει: «Διαβάζαμε τα άρθρα ένα - ένα για να δούμε πως ήταν ως τις μέρες μας και αν χρειαζόταν να γραφούν ξανά. Μετά δημιουργούσαμε τα δικά μας άρθρα, τα οποία δημοσιεύονταν στο Ίντερνετ, όπου το κοινό μπορούσε να σχολιάσει. Έπειτα, κοιτούσαμε αυτά τα σχόλια και εξετάζαμε αν χρειαζόταν αλλαγή στα άρθρα, λαμβάνοντας υπόψη τις επισημάνσεις του κοινού.» Και καταλήγει: «Για μένα είναι βήμα προς το μέλλον. Είναι μέρος της άμεσης δημοκρατίας, να επιτρέπεται σε καθημερινούς πολίτες να συμμετέχουν στην καθημερινή ζωή της πολιτικής. Και το ίντερνετ μπορεί να παίξει έναν τέτοιο ρόλο».


ΟΙ ΥΠΑΙΤΙΟΙ ΝΑ ΜΠΟΥΝ ΦΥΛΑΚΗ

Παράλληλα, ικανοποιείται άλλο ένα αίτημα των πολιτών. Μέσα από ειδικό δικαστήριο αναζητούνται οι ποινικές ευθύνες όσων συνέβαλαν στην κρίση του 2008.
Ο πρώην πρωθυπουργός, Γκέιρ Χάαρντε, γίνεται ο πρώτος πολιτικός ηγέτης στον κόσμο που κατηγορείται για εγκληματική ευθύνη αναφορικά με την παγκόσμια οικονομική κρίση. Ο ίδιος εμφανώς συγκινημένος λέει: "Η συνείδησή μου είναι καθαρή, δεν παραβίασα το νόμο, δεν έκανα ποτέ κάτι τέτοιο και δεν νομίζω ότι οι αποφάσεις που πήρα θα πρέπει να οδηγήσουν τον πρωθυπουργό στη φυλακή. Το αντίθετο μάλιστα! Είναι ντροπιαστικό για τους πολιτικούς μου αντιπάλους να θέλουν να πλήξουν εμένα και το κόμμα μου με αυτόν τον τρόπο. Εδώ, η πολιτική μετατράπηκε σε ποινική υπόθεση, η δικαιοσύνη γύρισε αλλού το κεφάλι της", καταλήγει.
Ο κ. Χάαρντε αντιμετωπίζει την ανώτερη ποινή κάθειρξης που στην Ισλανδία είναι δύο χρόνια. Και δεν είναι μόνο αυτός... Τρεις πρώην διοικητές της κεντρικής τράπεζας, υπουργοί και στελέχη των τριών ιδιωτικών τραπεζών καλούνται να λογοδοτήσουν. Ο μόνιμος γραμματέας του υπουργείου οικονομικών ήδη καταδικάστηκε. Ο εισαγγελέας έβγαλε διεθνή εντάλματα σύλληψης, καθώς πολλά golden boys των τραπεζών διέφυγαν στο εξωτερικό, κάνοντας μία μέρα πριν από την εκδήλωση της κρίσης τεράστιες αναλήψεις από τους λογαριασμούς τους. Τρεις συνελήφθησαν και κρατούνται.
Κανείς, ούτε καν οι κατηγορούμενοι, δεν αμφισβήτησαν την αξιοπιστία της ειδικής εξεταστικής επιτροπής που μέσα σε 15 μήνες από τη σύγκλισή της, κατέληξε σε πόρισμα 2.400 σελίδων. Το "μαύρο πόρισμα", όπως αποκαλείται στην Ισλανδία, αναγνώστηκε για 6 μέρες χωρίς σταματημό, από 45 ηθοποιούς στο δημοτικό θέατρο της πόλης. Για τους Ισλανδούς ήταν ένα είδος κάθαρσης.


ΑΝΑΚΑΜΨΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΤΑΧΤΕΣ

Η κρίση σημάδεψε βαθειά τη μικρή νησιωτική χώρα. Η κορόνα υποτιμήθηκε απότομα περίπου 80%. Χιλιάδες έμειναν άνεργοι και οι τράπεζες άρχισαν να κατάσχουν σπίτια και αυτοκίνητα, καθώς οι πολίτες αδυνατούσαν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Ασυνήθιστο για ένα σκανδιναβικό κράτος - πολλώ δε μάλλον για την Ισλανδία, που οι πλουτοπαραγωγικές πηγές της μπορούν να εξασφαλίσουν ένα πολύ καλό βιοτικό επίπεδο- αυξήθηκαν σημαντικά και οι άνθρωποι που στράφηκαν στα κοινωνικά παντοπωλεία για να εξασφαλίσουν είδη πρώτης ανάγκης. «Τώρα, έχουμε γύρω στις επτακόσιες οικογένειες που έρχονται, ενώ πριν από την κρίση είχαμε τριακόσιες με τριακόσιες πενήντα. Οι ομάδες που γίνονται όλο και μεγαλύτερες, κάθε εβδομάδα, είναι αυτές των ανέργων», σημειώνει η Άσγκερντουρ Φλοσαρντότιρ, υπεύθυνη κοινωνικού παντοπωλείου.
Η βαθιά πληγωμένη οικονομία της Ισλανδίας ήταν αδύνατον να ορθοποδήσει χωρίς βοήθεια. Τα σκανδιναβικά κράτη δάνεισαν στη χώρα 2,5 δισ. δολάρια, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εμφανίστηκε μετά από 35 χρόνια στην Ευρώπη για να δανείσει στην Ισλανδία 2,1 δισεκατομμύρια δολάρια. Τις διαπραγματεύσεις με το Δ.Ν.Τ. ανέλαβε ο υπουργός οικονομικών Στεΐνγκριμουρ Σίγκφουσον, σφοδρός πολέμιός του μέχρι τότε. Από την πρώτη στιγμή ήταν ξεκάθαρος μαζί τους: «Συνειδητοποιείτε ότι έρχεστε σε ένα σκανδιναβικό κράτος κοινωνικής πρόνοιας, ένα ανοιχτό δημοκρατικό κοινωνικό κράτος; Αυτή είναι μια νέα εμπειρία για σας. Και πρέπει να το γνωρίζετε αυτό!», τους είπε. Και εξηγώντας το πώς εξέλαβαν οι ιθύνοντες του Δ.Ν.Τ. τα λεγόμενά του, συνεχίζει: «Ήταν αρνητικοί στην αρχή, αλλά όταν είδαν ότι είμαστε σοβαροί και είχαμε στιβαρά επιχειρήματα γι’ αυτά που σκοπεύαμε να κάνουμε, το δέχτηκαν και μας επέτρεψαν να σχεδιάζουμε τα μέτρα έτσι όπως εμείς νομίζαμε ότι θα ήταν καλύτερα για τη χώρα».
Ο εκπρόσωπος του Δ.Ν.Τ. στην Ισλανδία, Φράνεκ Ροζβαντόβσκι, δηλώνει ότι έχει εκπλαγεί από το πώς πήγαν τα πράγματα: «Είναι μάλλον αλήθεια ότι οι άνθρωποι της μεσαίας και εργατικής τάξης καταλήγουν να πληρώνουν δυσανάλογα το κόστος της κρίσης. Είναι ατυχές αλλά αυτό φαίνεται να συμβαίνει. Αλλά, δεν ήταν αυτή η περίπτωση της Ισλανδίας. Ένα από τα πράγματι αξιοσημείωτα στοιχεία αυτού του προγράμματος που οι αρχές σχεδίασαν και εφάρμοσαν, είναι ότι πήραν αρκετά μέτρα για να προστατέψουν το φτωχότερο μέρος του πληθυσμού, τη μεσαία τάξη και τους φτωχούς». Και καταλήγει: «Νομίζω πως αυτό ήταν ένα σημαντικό και σπουδαίο επίτευγμα των ισλανδικών αρχών. Στην περίοδο μετά την κρίση, η ανισότητα στην κατανομή εισοδήματος έχει γίνει, για την ακρίβεια, λιγότερη, παρά μεγαλύτερη».

Με οδηγό τη διατήρηση του κοινωνικού κράτους και προσανατολισμό την αύξηση της φορολογίας στα εύπορα κοινωνικά στρώματα, η χώρα βαδίζει στο σωστό δρόμο. Όπως επισημαίνει ο κ. Σίγκφουσον: «Τώρα που έχει περάσει καιρός από την κρίση μπορούμε να πούμε ότι είμαστε ικανοποιημένοι. Τα πράγματα πήγαν καλά για την Ισλανδία γιατί ξέφυγε από την επικίνδυνη ζώνη, δεν υπάρχουν πλέον συζητήσεις για πτώχευση ή τέτοια πράγματα, η αποκατάσταση προχωρά, η οικονομική ανάπτυξη που αναμένεται αυτό το χρόνο είναι 2.5% - 3%. Η ανεργία πέφτει συνεχώς και οι περισσότεροι δείκτες σήμερα δείχνουν βελτίωση. Αλλά, έχουμε ακόμα πολύ δρόμο».
Η Ισλανδία αποτελεί σίγουρα ένα διαφορετικό παράδειγμα διαχείρισης της κρίσης που προέκυψε από την κατάρρευση των τραπεζών της. Οικονομικά, πολιτικά, δικαστικά και πολιτισμικά προσπάθησε να λειτουργήσει όχι με βάση τις απαιτήσεις των αγορών που την έφεραν στο χείλος της καταστροφής, αλλά με επίκεντρο τον πολίτη και τα συμφέροντά του. Ακόμα και έτσι όμως, τα προβλήματα που γεννήθηκαν από την κρίση παραμένουν παρόντα για να θέτουν ρητά το ερώτημα: Ποιος είναι ο πυρήνας του προβλήματος που έχει εξωθήσει στην ανέχεια τους λαούς, από την Αργεντινή μέχρι τη Γουατεμάλα, από την Τυνησία μέχρι την Κένυα και από την Ισλανδία μέχρι την Ελλάδα;  


http://www.exandasdocumentaries.com/gr/documentaries/chronologically/2011-2012/286-mathimata-apo-tous-vikings

ΥΠΕΡΟΧΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ


Original Airdate: Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010, 22:00 - ΝΕΤ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 53 min.
ΤΟ Δ.Ν.Τ. βρίσκεται στη Γουατεμάλα από το 1984. Τα τελευταία εφτά χρόνια η χώρα εμφανίζει εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη που θα ζήλευαν πολλά ανεπτυγμένα κράτη. Ο μέσος όρος αγγίζει το 4%! Ωστόσο, την ίδια στιγμή, το 1 στα 2 παιδιά κάτω των 5 ετών υποφέρει από την πείνα και τον υποσιτισμό. Ένα ντοκιμαντέρ συγκλονιστικών αντιφάσεων, όπου τα υπέροχα οικονομικά στοιχεία δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματική ζωή.
ΒΑΣΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Επιτόπια Έρευνα, Σενάριο, Σκηνοθεσία: Γιώργος Αυγερόπουλος / Διεύθυνση Φωτογραφίας: Αλέξης Μπαρζός / Οργάνωση & Διεύθυνση Παραγωγής: Αναστασία Σκουμπρή / Έρευνα & Οργάνωση Θέματος: Μανώλης Φυλακτίδης / Μοντάζ: Γιάννης Μπιλήρης, Άννα Πρόκου / Πρωτότυπη Μουσική: Γιάννης Παξεβάνης / Μια παραγωγή της Small Planet για την ΕΡΤ © 2010 - 2011
ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Original shooting format: HD 720p25 / Γλώσσες: Ελληνικά, Ισπανικά / Υπότιτλοι: Ελληνικοί, Αγγλικοί / Διαθέσιμες Εκδόσεις: Ελληνική, Αγγλική, Διεθνής


“Ο πλούτος μας πάντα δημιουργούσε την πείνα μας
και έθρεφε την ευημερία των άλλων.
Στην αποικιοκρατική και νεο-αποικιοκρατική αλχημεία,
ο χρυσός μετατρέπεται για εμάς σε σκουριασμένη λαμαρίνα
και η τροφή σε δηλητήριο».
Εδουάρδο Γαλεάνο -Συγγραφέας και φιλόσοφος


Guatemala_158Η Γουατεμάλα, στην Κ. Αμερική, έχει πληθυσμό και έκταση περίπου όση η Ελλάδα. Μακροοικονομικά, είναι η χώρα των χιλίων θαυμάτων! Εμφανίζεται ως μια από τις πιο σταθερές και αναπτυσσόμενες οικονομίες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής. Ο πληθωρισμός της είναι ελάχιστος, η νομισματική της ισοτιμία συνεχώς σταθερή, η ανεργία βρίσκεται κάτω απ’ το 3% και οι εξαγωγές της ανθίζουν.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επιτηρεί την οικονομική πορεία της χώρας, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’80. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ΔΝΤ, Φερνάντο Ντελγάδο: «Η Γουατεμάλα έχει κάνει ρεκόρ. Παρουσιάζει ένα ιστορικό συμμόρφωσης και εκπλήρωσης υποχρεώσεων ιδιαίτερα ικανοποιητικό. Έχει επιδείξει αξιέπαινη φορολογική πολιτική και έχει επιτύχει σε όλα τα επίπεδα με τον πιο ικανοποιητικό τρόπο!». Τα τελευταία εφτά χρόνια, η Γουατεμάλα εμφανίζει εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη που θα ζήλευαν πολλές ανεπτυγμένες χώρες. Ο μέσος όρος αγγίζει το 4%!

Guatemala_236Όμως, κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις, και κάποια άλλα στοιχεία έρχονται να μετριάσουν τον ενθουσιασμό. «Είμαστε η χώρα της Κ. Αμερικής με τον υψηλότερο δείκτη χρόνιου υποσιτισμού. Έχουμε περισσότερο από το μισό πληθυσμό μας να ζει σε συνθήκες φτώχειας, με λιγότερο από 2 δολάρια τη μέρα. Υπάρχουν τεράστιες  ανισότητες και μεγάλες αντιφάσεις, που παρά τη μεγάλη παραγωγή πλούτου, και παρόλο που η χώρα μας είναι παραγωγός τροφίμων, το 49% των παιδιών μας κάτω των 5 ετών υφίστανται χρόνιο υποσιτισμό», σημειώνει ο Χόρχε Σάντος, συντονιστής του Κέντρου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Πράγματι, η Γουατεμάλα κατέχει μία από τις πρώτες θέσεις στον κόσμο σε ποσοστά χρόνιου παιδικού υποσιτισμού. Σύμφωνα με έρευνα που εξέδωσε η UNICEF το 2009, από τα 1200 παιδιά που γεννιούνται καθημερινά, τα 599 παιδιά πρόκειται να ζήσουν υποσιτισμένα. Λόγω και του υποσιτισμού της μητέρας, 3 παιδιά θα πεθάνουν την πρώτη μέρα της γέννησής τους, 6 πριν κλείσουν μια εβδομάδα ζωής, 4 πριν κλείσουν ένα μήνα, και 64 μωρά θα πεθάνουν πριν γίνουν 5 ετών. Ο χρόνιος παιδικός υποσιτισμός είναι η εθνική τραγωδία της Γουατεμάλα, μια σιωπηλή γενοκτονία που διεξάγεται υπό την ευημερία των αριθμών…
«Έχουμε ένα τόσο μεγάλο ποσοστό υποσιτισμένων και την ίδια στιγμή έχουμε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση πλούτου σε όλη την Κ. Αμερική. Σε αυτή την κατάσταση έφτασε η χώρα μας μετά τις συμφωνίες με το ΔΝΤ!», λέει θυμωμένα ο Χάκομπο Ομάρ Χερόνιμο, συνδικαλιστής της οργάνωσης αγροτών Platforma Agraria.

Guatemala_305Μέχρι το 1980, αν και τότε υπέφερε ακόμα τον αιματηρότερο εμφύλιο πόλεμο όλης της αμερικανικής ηπείρου, η Γουατεμάλα ήταν μια χώρα αυτάρκης σε παραγωγή τροφίμων. Το 1984, η αιμοσταγής δικτατορία προχώρησε σε συμφωνία με το ΔΝΤ, ξεκινώντας μια άγρια οικονομική πολιτική, η οποία συνεχίστηκε από όλες ανεξαιρέτως τις κυβερνήσεις, στρατιωτικές ή δημοκρατικές. Μέσα σε σκάνδαλα διαφθοράς για τα οποία ποτέ κανείς δεν τιμωρήθηκε, οι κρατικές επιχειρήσεις ιδιωτικοποιήθηκαν, οι φυσικοί πόροι πουλήθηκαν σε ξένες πολυεθνικές, το κράτος συρρικνώθηκε, οι μισθοί και τα εργασιακά δικαιώματα περικόπηκαν. Σήμερα, η χώρα παράγει μόνο το 50% των τροφίμων που χρειάζεται, και τα υπόλοιπα είναι εισαγόμενα. Κι όμως, υπολογίζεται ότι με τις εκτάσεις γης που έχει, η Γουατεμάλα θα μπορούσε να παράγει τρόφιμα για όλη την Κ. Αμερική!

Στα νοσοκομεία, οι γονείς αγωνιούν για τη ζωή των παιδιών τους. «Τα λεφτά δε φτάνουν για να αγοράσεις τα απαραίτητα για τα παιδιά. Ούτε μια λίβρα ζάχαρη δε μπορείς να αγοράσεις. Υπάρχουν μέρες που σε πιάνει απόγνωση και θλίψη, γιατί δεν μπορείς να κάνεις τίποτα!», λέει η Μαρία Λεονόρα και η Κωνσταντίνα συμπληρώνει: «Η Κυβέρνηση στέλνει ανθρώπους να ζυγίσουν τα παιδιά, αλλά ποτέ δεν στέλνει κάτι για τα παιδιά. Έρχονται να τα ζυγίσουν, λένε ότι είναι υποσιτισμένα και ότι πρέπει να παχύνουν. Αλλά πώς θα παχύνουν, αφού δεν στέλνουν τίποτα! Στέλνουν μόνο ανθρώπους για να τα ζυγίσουν!».

Guatemala_047Ο σοσιαλδημοκράτης Πρόεδρος Άλβαρο Κολόμ κέρδισε τις εκλογές το 2008, υποσχόμενος διατροφική ασφάλεια για τους φτωχούς. Το 2009 κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, σε μια προσπάθεια να βρει διεθνή χρηματοδότηση, για να αντιμετωπίσει την επισιτιστική κρίση που πλήττει τη χώρα του. Επί των ημερών του, οι τιμές που ήδη είχαν εκτιναχθεί στα ύψη αυξήθηκαν και πάλι, αυτή τη φορά κατά 83%! Σχεδόν ο μισός πληθυσμός αποκλείστηκε από βασικά είδη τροφίμων.

«Διαχρονικά, αυτό οφείλεται στις πολιτικές της υποτιθέμενης απελευθέρωσης του εμπορίου, γιατί τελικά δεν απελευθερώνεται. Δεν έχουμε καν ελεύθερη Αγορά! Στην πραγματικότητα αυτό που έχουμε είναι νομοθεσίες χωρίς τέλος, που ωφελούν τις μεγάλες εταιρίες κι αφήνουν σε μειονεκτική θέση τους μικροκαλλιεργητές!», επιχειρηματολογεί ο συνδικαλιστής αγρότης Χερόνιμο. Στη Γουατεμάλα, το 97% της παραγωγικής γης βρίσκεται στα χέρια του 3% του πληθυσμού. Η κατοχή γης είναι άπιαστο όνειρο για το μεγαλύτερο –και φτωχότερο- τμήμα του πληθυσμού.

Το όνειρο αυτό έγινε πραγματικότητα το 1954, με την Αγροτική Μεταρρύθμιση του Χάκομπο Άρμπενς. Ήταν τα χρόνια της χαράς και της ελπίδας, τα «10 χρόνια της Άνοιξης». Άρχισαν το 1944 με μια λαϊκή επανάσταση που ανέτρεψε μια δικτατορία, έκανε ελεύθερες εκλογές, νομιμοποίησε τα συνδικάτα και την ελευθερία της έκφρασης, και το σημαντικότερο, έβαλε τις βάσεις για  αναδιανομή της γης, ως τη μόνη λύση για να ξεφύγει ο φτωχός λαός από την πείνα. Guatemala_362Όμως, το όνειρο δεν κράτησε για πολύ. Όταν η κυβέρνηση του Άρμπενς άρχισε να απαλλοτριώνει εκτάσεις της αμερικανικής United Fruit Company, οι Η.Π.Α. οργάνωσαν πραξικόπημα για να την ανατρέψουν. Το καθεστώς έγινε και πάλι δικτατορικό και η γη επιστράφηκε στους παλιούς ιδιοκτήτες της.

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου που ακολούθησε, εκατοντάδες χιλιάδες ιθαγενείς Μάγια εκτοπίστηκαν από τα πατρογονικά τους εδάφη, τόσο εξαιτίας των σφαγών, όσο και της άκρατης ιδιωτικοποίησης του φυσικού πλούτου της χώρας. Σύμφωνα με τον Εισαγγελέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Σέρχιο Μοράλες:«Αυτή η απώλεια των εδαφών για την καλλιέργεια των βασικών προϊόντων είναι που έχει προκαλέσει στην πραγματικότητα την πείνα σ’ αυτές τις περιοχές». Δεν είναι τυχαίο ότι οι ιθαγενείς Μάγια είναι αυτοί που περισσότερο υποφέρουν από τον  υποσιτισμό.

Guatemala_386Η Γουατεμάλα έχει γίνει σήμερα ο παράδεισος των ολιγοπωλίων. Μόνο ένας επιχειρηματικός όμιλος ελέγχει το 50% του σιταριού, ένας άλλος το 60% του ρυζιού, και ένας τρίτος το 80% του καλαμποκιού. Στα πιο εύφορα εδάφη δεν καλλιεργούνται πλέον τρόφιμα. Καλλιεργούνται μπανάνες, καφές, ζαχαροκάλαμα, καουτσούκ και βιοκαύσιμα, σε τεράστιες φυτείες που ανήκουν σε εταιρείες. Κι όπως λένε οι αγρότες πικρά: «Σήμερα στη Γουατεμάλα τα παραγωγικά εδάφη του Πολοτσίκ χρησιμοποιούνται για τον αφρικανικό φοίνικα. Ο αφρικανικός φοίνικας παράγει λάδι, που τελικά θα καταλήξει στο ντεπόζιτο των αυτοκινήτων, και όχι στην κοιλιά των φτωχών!».


http://exandasdocumentaries.com/gr/documentaries/chronologically/2010-2011/158-macroeconomics