Ποιος έχει το πάνω χέρι στην Ευρώπη; Όχι η Γερμανία

Του Γιώργου Καισάριου Τόσο η Ισπανία όσο και η Ιταλία, μπορούν, αν το θελήσουν, ανά πάσα στιγμή, να αποχωρήσουν από την νομισματική ένωση, προκαλώντας μια τέτοια αποπληθωριστική ύφεση στη Γερμανία που, οι σημερινές χασούρες που θα πρέπει να πάρει στο τραπεζικό της σύστημα, θα φανούν σαν μια σταγόνα στον ωκεανό, συγκριτικά με τις ζημίες που θα υποστεί (η Γερμανία) από μια τέτοια ενέργεια. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ιταλία και η Ισπανία θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν εκβιαστικά μέσα για να πάρουν αυτό που θέλουν, αλλά σημαίνει ότι η κατάσταση στην ζώνη του ευρώ είναι πολύ εύθραυστη. Δεν είναι όμως απαραίτητο να αποχωρήσουν αυτές οι δυο χώρες προκείμενου να τεθεί σε εκκίνηση το ντόμινο της ευρωπαϊκής διάλυσης. Η αποχώρηση (εκδίωξη) της Ελλάδος είναι υπεραρκετή. Διότι σε περίπτωση που η Ελλάδα, για τον όποιο λόγο, βρεθεί εκτός ευρώ, η αγορά θα πουλήσει πρώτα οτιδήποτε γράφει Ιταλία και Ισπανία και μετά θα κάνει ερωτήσεις. Αλλά η αγορά δεν θα πουλήσει μόνο Ιταλία και Ισπανία, αλλά και Ιρλανδία και Βέλγιο και Γαλλία και προσωρινά, άπαντες θα προσπαθήσουν να βρουν καταφύγιο στην Γερμανία, στην Ελβετία ή στο δολάριο. Αυτή η διαδικασία θα προκαλέσει τόσο μεγάλη αναστάτωση στην Ευρώπη και ένα τόσο μεγάλο βουνό από χασούρες στο Γερμανικό τραπεζικό σύστημα, που η σημερινή κρίση θα σας φανεί μια βόλτα στο πάρκο. Ευτυχώς που οι περισσότεροι στην Ευρώπη το γνωρίζουν αυτό και για αυτό τον λόγο δεν εκτιμώ (όπως δεν εκτιμώ από την αρχή αυτής της κρίσης) ότι είναι δυνατόν η Ελλάδα να βρεθεί εκτός ευρώ. Όχι διότι έχουμε το εκτόπισμα που θα προκαλούσε αυτές τις ζημιές, αλλά είμαστε το φιτίλι σε μια μπαρουταποθήκη. Βέβαια υπάρχουν διάφοροι στην Γερμανία που λένε διάφορα, αλλά υπάρχουν και στην Ελλάδα άλλοι τόσοι, που επίσης λένε διάφορα. Και στις δυο περιπτώσεις, υπάρχουν πολλές ακραίες φωνές που δεν νομίζω ότι θα πρέπει να τους δίνουμε και πολύ σημασία. Η αίσθηση της αυτοσυντήρησης της Ευρώπης είναι πολύ πιο δυνατή από ορισμένες ακραίες φωνές. Και πολύ σωστά λέει η Μέρκελ ότι ανησυχεί υπερβολικά ο Μόντι, διότι γνωρίζει και αυτή πολύ καλά ότι πολλές από τις απειλές που εκτοξεύονται μέσα στην Γερμάνια, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν. Και κατά μια άποψη, είμαστε τυχεροί στην ατυχία μας, διότι οι φωνές που κάνουν λόγο για ένα επιπλέον κούρεμα της Ελλάδος, από τον επίσημο τομέα, ολοένα και καθημερινά δυναμώνουν στην Ευρώπη. Και πάλι, όχι διότι έχουμε το εκτόπισμα, αλλά διότι είμαστε το φιτίλι. Και για να μην ανάψει αυτό το φιτίλι, θα πρέπει να εξουδετερωθεί. Ένας τρόπος είναι να το βρέξεις ώστε να μην ανάβει. Και άσχετα αν πάρα πολλοί μέσα στην Ευρώπη θεωρούν ότι είναι άδικο έως μη ηθικό ένα κούρεμα του επίσημου τομέα επί του ελληνικού χρέους, θα το δεχτούν, διότι κανένας δεν θέλει να ανάψει αυτό το φιτίλι για να τινάξει στην Ευρώπη στον αέρα. Μπορεί η Γερμανία να έχει ειδικό βάρος, αλλά δεν έχει αρκετά λεφτά για να πληρώσει για αυτή την κρίση. Η δημιουργική λογιστική της κεντρικής τράπεζας (όπως πολλές φορές έχω πει) είναι απαραίτητη. Και επειδή δεν υπάρχουν αρκετά λεφτά για να καλυφτούν οι τρύπες αυτής της κρίσης (πανευρωπαϊκά), η χρήση του ELA δίνει και παίρνει... κάτι που όλοι μου έλεγαν ότι δεν μπορεί να γίνει (διαβάστε: Μια ολοκληρωμένη πρόταση για το ελληνικό αδιέξοδο (II)). Αν κατάλαβα καλά, βρέθηκε μαγικός τρόπος ώστε να πληρωθεί το ομόλογο των 3,2 δισ. ευρώ που λήγει σύντομα, μέσα από την Τράπεζα της Ελλάδος!! Για όσους δεν το κατάλαβαν, αυτό σημαίνει ότι θα τυπώσει αυτά τα 3,2 δισ. ευρώ η ΤτΕ και το κόστος για μας θα είναι ΜΗΔΕΝ. Μπορεί η Γερμανία να είναι ο πρωταγωνιστής στην Ευρώπη, αλλά ακόμα και αυτή δεν μπορεί να επιβληθεί σε όλα τα θέματα, διότι αυτή η κρίση είναι υπεράνω της Γερμανίας και ίσως όλων των ευρωπαϊκών χωρών μαζί. Θέλει δεν θέλει η Γερμανία (ή όποια άλλη χώρα) ορισμένα πράγματα θα γίνουν με έναν τέτοιο τρόπο που δεν έχουν ξαναγίνει, είτε συμφωνεί με αυτά η Γερμανία είτε όχι . Το δε καταπληκτικό, είναι ότι θα επιβληθούν οι κανόνες και οι νόμοι της αγοράς (OSI για παράδειγμα) είτε ορισμένοι το θέλουν, είτε δεν θέλουν, είτε το θεωρούν άδικο είτε ανήθικο. Και ο λόγος είναι απλά ότι δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Κουμάντο δεν κάνει η Γερμανία, αλλά οι περιστάσεις και η αναγκαιότητα λύσεων των προβλημάτων στα πλαίσια της πραγματικότητας των αριθμών, διότι σε διαφορετική περίπτωση, πείτε ένα μεγάλο αντίο στην Ευρωπαϊκή ιδέα. Ευτυχώς όμως, δεν βλέπω κανέναν να προτιμάει την διάλυση της Ευρώπης και ειδικά την Γερμανία, που έχει ωφεληθεί περισσότερο από οποιονδήποτε. george.kesarios@capital.gr

Είναι καιρός να βγει η Ελλάδα εκτός ευρώ, λέει ο Βαυαρός ΥΠΟΙΚ

NAFTEMPORIKI.GR Κυριακή, 5 Αυγούστου 2012 18:11 

Είναι καιρός για τους Έλληνες να εγκαταλείψουν την οικογένεια της ζώνης του ευρώ, εκτιμά ο Βαυαρός υπουργός Οικονομικών, Μάρκους Σέντερ, σε συνέντευξή του που δημοσιεύεται σήμερα στην εφημερίδα "Bild am Sonntag".

«Σε μια δεδομένη στιγμή ο καθένας πρέπει να μετακομίσει από το σπίτι της μαμάς και οι Έλληνες βρίσκονται σε αυτό το σημείο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο προερχόμενος από τους συντηρητικούς του πλούσιου κρατιδίου της Βαυαρίας (συμμάχους των Χριστιανοδημοκρατών της καγκελαρίου Μέρκελ) πολιτικός.
«Όταν μια χώρα σαν την Ελλάδα δεν μπορεί να αποπληρώσει τα ληξιπρόθεσμα χρέη της, τότε πρέπει να αποχωρήσει από το ευρώ [EUR=X]  », υποστηρίζει ο κ. Σέντερ και μάλιστα υπολογίζει σε μια έξοδο της Αθήνας από το ενιαίο νόμισμα «μέχρι το τέλος του έτους».
«Αν οι Έλληνες καταφέρουν να επιβάλλουν την τακτική τους να αργοπορούν τις μεταρρυθμίσεις και τις αποπληρωμές των δανείων, τότε είναι που θα καταρρεύσει όλο το σύστημα», προειδοποιεί.

Η αχίλλειος πτέρνα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Αμερικής

Πέμπτη, 02 Αύγουστος 2012 00:21

Τι αποτελεί τον πιο αδύναμο κρίκο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Αμερικής σήμερα; Αυτό είναι μια ερώτηση που πολλοί δεν έχουν ρωτήσει πρόσφατα. Έτσι και αλλιώς, οι τράπεζες των ΗΠΑ φαίνονται αρκετά υγιείς αυτές τις μέρες, τουλάχιστον σε σχέση με τη φρίκη της ευρωζώνης. Και η εξέλιξη του σκανδάλου Libor έχει κυριαρχήσει σε ένα μεγάλο μέρος του πολιτικού διαλόγου απορροφώντας και την προσοχή των ρυθμιστικών αρχών.

Αλλά ενώ οι αγορές ασχολούνται με το Libor, μια έντονη μάχη σιγοβράζει, και έχει αγνοηθεί σε μεγάλο βαθμό, σχετικά με τον αδύναμο κρίκο του συστήματος - τα τεράστια κεφάλαιικά funds της Αμερικής. Και ενώ μπορεί να μην είναι τόσο εντυπωσιακά τα πρωτοσέλιδα όπως του σκανδάλου Libor, οι επενδυτές θα πρέπει να παρακολουθήσουν αυτή τη μάχη, αφού θα μπορούσε να έχει μεγάλες συνέπειες για τον ευρύτερο χρηματοοικονομικό τομέα.

Το ζήτημα είναι αν αυτός ο τομέας αξίας  $ 2,6 τρις. είναι ευάλωτος σε τραπεζικούς πανικούς. Πριν από το 2008, λίγοι παρατηρητές είχαν αναρωτηθεί κάτι τέτοιο, δεδομένου ότι τα κεφάλαια αυτά θεωρούνταν εξαιρετικά 'βαρετά'. Υποτίθεται ότι πρέπει να επενδύουν μόνο σε «ασφαλείς» επιλογές (ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας) και να 'επιβραβεύουν' με χαμηλές αποδόσεις. Επιπλέον, επικρατούσε ευρέως η άποψη ότι τα funds αυτά δεν θα κατέληγαν ποτέ σε απώλεια κεφαλαίων των επενδυτών.

Όμως, το 2008 όλα άλλαξαν: όταν κατέρρευσε η Lehman Brothers, ένα fund τελικά 'έβαλε μέσα΄τους επενδυτές. Και αυτό προκάλεσε πανικό. Γιατί παρόλο που είναι βαρετός, ο τομέας αυτός έχει μια αχίλλειο πτέρνα: σε αντίθεση με τους τραπεζικούς λογαριασμούς, τα κεφάλαια αυτά δεν καλύπτονται από καμία εγγύηση, και οι επενδυτές μπορούν να σηκώνουν τα χρήματά τους κατά βούληση.

Τα καλά νέα είναι ότι η αρχική κρίση του 2008 δεν ώθησε τελικά σε μια πραγματικά καταστροφική τροχιά όλη την αγορά χρήματος. Κυρίως επειδή η κυβέρνηση των ΗΠΑ παρενέβη για να παράσχει στήριξη στο σύστημα.

Ωστόσο, τα κακά νέα είναι ότι έχει πλέον απαγορευτεί στην κυβέρνηση των ΗΠΑ η παροχή τέτοιων στηρίξεων. Και αυτές οι μικρές αλλαγές δεν απομάκρυναν τον κίνδυνο: τα ίδια κίνητρα θα προκαλέσουν πανικό σε μια κρίση. Ως αποτέλεσμα, οι διαχειριστές των funds αυτών είναι παράξενη ομάδα. Το περασμένο καλοκαίρι, για παράδειγμα, πουλούσαν ευρώ μαζικά με ένα σαφώς αποσταθεροποιητικό τρόπο. Αυτή η έξοδος θα μπορούσε εύκολα να επαναληφθεί. Μια κυβερνητική υπηρεσία των ΗΠΑ, για παράδειγμα, διεξήγαγε πρόσφατα μια μυστική ανάλυση για να εκτιμήσει τι θα συνέβαινε αν κάποιοι δανειολήπτες πτωχεύαν, ή αν τα δεινά της ευρωζώνης επιδεινώνονταν. Βρήκαν ότι τόσα πολλά funds θα οδηγούνταν σε σημαντικότατες απώλειες κεφαλαίων των επενδυτών που τα συμπεράσματα θεωρήθηκαν πολύ ανησυχητικά για δημοσίευση.

Υπάρχει κάποια λύση; Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, από την πλευρά της, πιέζει για δύο ειδών μεταρρυθμίσεις: θέλει τα κεφάλαια για να κρατάει αποθεματικά, για να απορροφάει τις απώλειες, να λειτουργεί με τιμές κινητής καθαρής θέσης, και να περνάει το μήνυμα ότι οι επενδύσεις αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν έναν τραπεζικό λογαριασμό. Την περασμένη εβδομάδα το New York Fed έριξε μια άλλη ιδέα: οι επενδυτές θα πρέπει να μένουν «μαντρωμένοι» σε μια κρίση, ή να αναγκάζονται  να αφήνουν ένα μικρό ποσοστό του κεφαλαίου στο fund για την απορρόφηση ζημιών. Ένα απλό 2-4 τοις εκατό θα μπορούσε να αποτρέψει τον πανικό.

Αυτές οι ιδέες μοιάζουν λογικές. Εάν εφαρμοστούν συντονισμένα, θα μπορούσαν πιθανώς να μειώσουν τους συστημικούς κινδύνους. Όμως, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις από τον χρηματοπιστωτικό κλάδο να απαρνηθεί τις ιδέες αυτές. Ειδικότερα, οι διαχειριστές των funds υποστηρίζουν ότι οι μεταρρυθμίσεις θα φορτώσουν δυνητικά με νέα κόστη τα funds - και, συνεπώς, θα μειώσουν τα κέρδη. Αυτό θα κάνει τους επενδυτές λιγότερο πρόθυμους να επενδύσουν τα χρήματα τους, δεδομένου ότι οι αποδόσεις έχουν ήδη συνθλιβεί από το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων.

Μια πρόσφατη έρευνα από την Ένωση Επαγγελματιών Οικονομικών (Association of Finance Professionals), για παράδειγμα, δείχνει ότι πολλές εταιρείες θα στραφούν από τα funds  στις τράπεζες εάν οι μεταρρυθμίσεις προχωρήσουν. Ως αποτέλεσμα, η συζήτηση - και ο τομέας – είναι σε τέλμα. Κανείς στην Ουάσιγκτον δε λέει δημοσίως ότι θέλει τα funds αυτά να συρρικνωθούν, ακόμη και αν αυτό δημιουργεί ένα πιο σταθερό σύστημα. Εξάλλου, οι αμερικανικές εταιρείες και οι τοπικές κυβερνήσεις αντλούν τεράστια ποσά χρηματοδότησης από τα funds αυτά. Αλλά κανείς δεν θέλει η κυβέρνηση να συνεχίζει να τα στηρίζει - ούτε να παραμείνουν τόσο ευάλωτα σε τραπεζικούς πανικούς. Προκαλεί λοιπόν μικρή έκπληξη, ότι παραμένει ασαφές πότε - ή αν- η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς θα έχει το θάρρος να εφαρμόσει αυτές τις λογικές μεταρρυθμίσεις.

Μέχρι τότε, ας ελπίσουμε όλοι ότι τίποτα δε θα δημιουργήσει ένα νέο πανικό στους διαχειριστές κεφαλαίων των νομισματικών αγορών ή στους επενδυτές τους. Αλλιώς όλοι μας μπορεί να μετανιώσουμε για αυτήν την επαίσχυντη και επικίνδυνη πολιτική τρύπα αξίας $ 2,6 τρις.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΧΟΛΙΟ

Το ζήτημα είναι αν αυτός ο τομέας αξίας  $ 2,6 τρις. είναι ευάλωτος σε τραπεζικούς πανικούς.

Επιπλέον, επικρατούσε ευρέως η άποψη ότι τα funds αυτά δεν θα κατέληγαν ποτέ σε απώλεια κεφαλαίων των επενδυτών.

Όμως, το 2008 όλα άλλαξαν: όταν κατέρρευσε η Lehman Brothers, ένα fund τελικά 'έβαλε μέσα΄τους επενδυτές. Και αυτό προκάλεσε πανικό. Γιατί παρόλο που είναι βαρετός, ο τομέας αυτός έχει μια αχίλλειο πτέρνα: σε αντίθεση με τους τραπεζικούς λογαριασμούς, τα κεφάλαια αυτά δεν καλύπτονται από καμία εγγύηση, και οι επενδυτές μπορούν να σηκώνουν τα χρήματά τους κατά βούληση.

Τα καλά νέα είναι ότι η αρχική κρίση του 2008 δεν ώθησε τελικά σε μια πραγματικά καταστροφική τροχιά όλη την αγορά χρήματος. Κυρίως επειδή η κυβέρνηση των ΗΠΑ παρενέβη για να παράσχει στήριξη στο σύστημα.

Ωστόσο, τα κακά νέα είναι ότι έχει πλέον απαγορευτεί στην κυβέρνηση των ΗΠΑ η παροχή τέτοιων στηρίξεων.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, η Bundesbank και το Πέπλο της Σιωπής

03/08/2012

• Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
• Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς

1 εικόνα

του Γιάνη Βαρουφάκη

Όταν πριν δυο εβδομάδες έγραφα για το «Πέπλο της Σιωπής», κάποιοι μου απάντησαν ότι τα παραλέω. Ότι τίποτα το μεμπτό δεν έκανε ο κ. Σάλλας δανειζόμενος από την Marfin του κ. Βγενόπουλου μέσω offshore της οικογένειάς του για να αγοράσει μετοχές στην Τράπεζα Πειραιώς, στο πλαίσιο αύξησης μετοχικού κεφαλαίου που αποφάσισε το ΔΣ της τράπεζας υπό την προεδρία του.

Πράγματι, η Τράπεζα της Ελλάδος, ερωτηθείσα από το Reuters για το κατά πόσον τέτοια δάνεια προς τραπεζίτη από άλλη τράπεζα είναι θεμιτά ή όχι, απάντησε ως εξής (σε δική μου μετάφραση από το αγγλικό κείμενο που μου παρείχε το Reuters): «Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν απαγορεύει την δανειοδότηση νομικού ή φυσικού προσώπου με στόχο την συμμετοχή στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ενός άλλου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.» Όταν η Τράπεζα της Ελλάδος ρωτήθηκε τι ποσοστό των 13 δις «νέων» κεφαλαίων που έχουν εισέλθει στις ελληνικές τράπεζες από το 2008 οφείλονται σε δανεισμό της μίας ελληνικής τράπεζας από μια άλλη ελληνική τράπεζα (δάνεια δηλαδή που μόνο εικονικά επανακεφαλαιοποιούν το ελληνικό τραπεζικό σύστημα), η Τράπεζα της Ελλάδος αρνήθηκε να απαντήσει.

Το ερώτημα που τίθεται, δεδομένης αυτής της στάσης της Τραπέζης της Ελλάδος, είναι το εξής: Σε τι βαθμό συνάδει η στάση της Κεντρικής μας Τράπεζας με εκείνη, επ’ αυτών των τόσο σημαντικών ζητημάτων, των Κεντρικών Τραπεζών των εταίρων μας; Η απάντηση είναι ότι η στάση της Τράπεζας της Ελλάδος έρχεται σε σύγκρουση με την άποψη τουλάχιστον της Bundesbank (της Κεντρικής Τράπεζας της Γερμανίας) καθώς και των Κεντρικών Τραπεζών της  Γαλλίας, της Αυστρίας, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας.

Αυτό προκύπτει μετά από ερώτημα που έθεσε τις περασμένες ημέρες το ίδιο το Reuters (το οποίο αποκάλυψε τα επίμαχα δάνεια του κ. Σάλλα) στις Κεντρικές Τράπεζες της Ευρωζώνης. Το ερώτημα ήταν το εξής: Έστω ότι η τράπεζα Α δανείζει είτε σε άτομο, είτε σε επιχείρηση, είτε σε offshore ονόματι Χ ένα ποσό Δ με τον σκοπό ο/η Χ να αγοράσει μετοχές στο πλαίσιο της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας Β. Σύμφωνα με τους κανόνες της Κεντρικής σας Τράπεζας, ρώτησε το Reuters, επιτρέπονται τέτοια δάνεια; Και αν ναι, θα επιβάλατε στην Τράπεζα Α να αφαιρέσει το ποσό Δ από την δική της κεφαλαιοποίηση (όπως αυτή ορίζεται από την Συμφωνία της Βασιλείας);

Όπως είδαμε πιο πάνω, η Τράπεζα της Ελλάδος ουσιαστικά υπεραμύνεται της αδράνειάς της ως προς την περίπτωση του δανείου της Marfin προς τις offshore της οικογένειας Σάλλα, απαντώντας ότι δεν είχε λόγο ούτε να εμποδίσει αυτόν τον δανεισμό ούτε και να επιβάλει βέβαια στην Marfin του κ. Βγενόπουλου να δηλώσει πως η δική του κεφαλαιοποίηση μειώθηκε κατά ένα ποσό ίδιο με το δάνειο που παρείχε στις εν λόγω offshore.

Αντίθετα όμως με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι Κεντρικές Τράπεζες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Αυστρίας, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας θεωρούν απολύτως απαραίτητη την αφαίρεση αυτών των κεφαλαίων από την κεφαλαιοποίηση της τράπεζας που παρέχει τα δάνεια αυτά σε άλλους με στόχο την αγορά μετοχών σε άλλη τράπεζα. (*) Λογικό είναι: Ο στόχος των ρυθμιστικών αρχών (π.χ. Κεντρικών Τραπεζών, Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς) είναι να εξασφαλίσουν πως οι εμπορικές τράπεζες διαθέτουν ικανά κεφάλαια ώστε να αντέξουν σε μια ξαφνική επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος, τουλάχιστον σε κάποιον βαθμό, χωρίς ανά πάσα στιγμή να τρέχουν στον φορολογούμενο για βοήθεια. Πρόκειται λοιπόν για κανόνες που προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον γενικά και τους φορολογούμενους ειδικότερα.

Στην περίπτωση των τραπεζών της Ευρωζώνης, όταν ξέσπασε η Κρίση του 2008 (και κατόπιν η κρίση χρέους του 2009/10), διαπιστώθηκε ότι τα διαθέσιμα κεφάλαιά τους ήταν τόσο λίγα που οι τράπεζες ουσιαστικά ήταν νεκροζώντανες. Έτσι, οι ρυθμιστικές αρχές απαίτησαν από τις τράπεζες να αυξήσουν τα κεφάλαιά τους – αρχικά αντλώντας τα από τον ιδιωτικό τομέα (από επενδυτές) και, εφόσον αυτό αποδεικνυόταν αδύνατον, από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Βέβαια, οι καλοί τραπεζίτες σε καμία περίπτωση σε ήθελαν το δεύτερο, την άντληση δημοσίων κεφαλαίων από το EFSF, καθώς έτσι θα έπρεπε να αποδώσουν μετοχές, και έλεγχο, στο δημόσιο (που βάζει τα χρήματα). Φυσικό ήταν να προσπαθήσουν να αντλήσουν ιδιωτικά κεφάλαια ώστε να αποφευχθεί η ντε φάκτο δημοσιοποίησή τους.

Το πρόβλημα βέβαια είναι ότι κανείς σώφρων επενδυτής δεν βάζει τα χρήματά του σε ουσιαστικά πτωχευμένες τράπεζες σε μια οικονομία που φθίνει. Έστω ότι, εν μέσω ενός τόσο ζοφερού κλίματος, εμφανιζόταν κάποιος εξυπνάκιας και πρότεινε στους τραπεζίτες το εξής κόλπο: Η τράπεζα Α δανείζει στην τράπεζα Β 100 εκατομμύρια. Η τράπεζα Β προβαίνει σε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου κατά 100 εκατομμύρια, τα οποία αγοράζει με τα 100 εκατομμύρια που δανείστηκε από την τράπεζα Α. Έτσι, αμέσως-αμέσως, εμφανίζεται ότι η τράπεζα Β αύξησε την κεφαλαιοποίησή της κατά 100 εκατομμύρια. «Και η κακόμοιρη η δική μας τράπεζα, τι έχει να κερδίσει;», αναρωτιέται ο εκπρόσωπος της τράπεζας Α. Τότε ο εξυπνάκιας του απαντά: «Μα είναι απλό: η τράπεζα Β τώρα θα δανείσει στην τράπεζα Α 100 εκατομμύρια με τα οποία η Α θα αγοράσει μετοχές της στο πλαίσιο μιας δικής της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου. Αυτό, μάλιστα, οι δύο τράπεζες μπορούν να το κάνουν συνέχεια, με  τα ίδια 100 εκατομμύρια να πηγαίνουν πέρα-δώθε, έως ότου τα «εικονικά» κεφάλαιά τους φτάσουν το όριο που απαιτούν οι ρυθμιστικές αρχές.» Τότε, οι τραπεζίτες θέτουν το τελευταίο τους ερώτημα στον εξυπνάκια: «Κι η Κεντρική Τράπεζα; Οι ρυθμιστικές αρχές, εν γένει, θα μας αφήσουν;»

Όπως είδαμε, η Τράπεζα της Ελλάδος, στην «φανταστική» αυτή ιστορία, θα επαναλάμβανε: «Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν απαγορεύει την δανειοδότηση νομικού ή φυσικού προσώπου με στόχο την συμμετοχή στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ενός άλλου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.» Με άλλα λόγια, θα υπονόμευε τον εαυτό της και το έργο της δίνοντας την δυνατότητα στον εξυπνάκια της ιστορίας μου να προτείνει τρόπο ακύρωσης της επιβολής από την Ευρωπαϊκή Ένωση των κανόνων ελάχιστης κεφαλαιοποίησης του τραπεζικού συστήματος.

Αυτός είναι ο λόγος που οι Κεντρικές Τράπεζες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Αυστρίας, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας απάντησαν το ερώτημα του Reuters λέγοντας ότι, ναι μεν η δανειοδότηση της τράπεζας Β από την τράπεζα Α επιτρέπεται αλλά, σε μια τέτοια περίπτωση, θα επέβαλαν στην τράπεζα που παρέχει το δάνειο να το αφαιρεί από τα κεφάλαια που δηλώνει ότι έχει στο πλαίσιο της ρύθμισης της ελάχιστης κεφαλαιοποίησής της. Έτσι, το κίνητρο να κοροϊδέψουν οι τράπεζες Α και Β την πολιτεία (παρέχοντας εκ περιτροπής η μία δάνεια στην άλλη) αναιρείται και το μόνο κίνητρο παροχής δανείων που απομένει είναι η υγιής κερδοφορία (όταν δηλαδή δίνεται δάνειο επειδή το επιτόκιο δανεισμού είναι μεγαλύτερο από το επιτόκιο που πληρώνει η τράπεζα-χορηγός και η τράπεζα που δανείζεται είναι αρκετά φερέγγυα).

Συμπερασματικά, ενώ οι Κεντρικές Τράπεζες των σοβαρών εταίρων μας (δηλαδή των πλεονασματικών χωρών συν της Γαλλίας) δεν θα άφηναν να συναφτούν δάνεια που μόνο πλασματικά αυξάνουν την κεφαλαιοποίηση του εθνικού τραπεζικού τους συστήματος, η Τράπεζα της Ελλάδος είτε δεν έχει καταλάβει το πρόβλημα είτε κάνει ότι δεν το κατανοεί. Σε μια χώρα που το τραπεζικό σύστημα κλυδωνίζεται, που η κεφαλαιοποίησή του είναι λεπτότερη από τον ιστό μιας αράχνης, που το πτωχευμένο δημόσιο δανείζεται 30 με 50 δις για να τα δώσει στις τράπεζες (ανακαλύπτοντας «καινοτόμες» μεθόδους ώστε οι τραπεζίτες να μην αναγκαστούν να αποδώσουν κοινές μετοχές στον φορολογούμενο ο οποίος βουλιάζει στα δάνεια εκ μέρους τους), η Κεντρική μας Τράπεζα παραμένει θεατής προσπαθειών να μπουν στο περιθώριο οι επιταγές των ρυθμιστικών κανόνων της Ευρώπης. Επιβραβεύει μάλιστα τέτοιου είδους συμπεριφορές, από κοινού με την κυβέρνηση, παραδίδοντας στην τράπεζα που βρέθηκε να εφαρμόζει αυτές τις «πρακτικές» το καθαρισμένο από ζημίες, κερδοφόρο τμήμα, μιας τράπεζας όπως η Αγροτική.

Μήπως ήρθε η ώρα να επιληφθεί ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος; Τον παρακαλώ να σκεφτεί το εξής: Αν ο κ. Weideman της Bundesbank ήταν στην θέση του κ. Προβόπουλου, και ιδίως αν μία ιδιωτική τράπεζα της οποίας είχε διατελέσει ο ίδιος υψηλά ιστάμενο στέλεχος (θυμίζω ότι το τελευταλιο πόστο του κ. Προβόπουλου ήταν Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς) εμφανιζόταν να συμμετέχει σε τέτοιου είδους δανεισμό, νομίζω ο Πρόεδρος της Bundesbank θα κινείτο γρήγορα και αποφασιστικά ώστε να θέσει τέλος σε μια πρακτική που, αν μη τι άλλο, καθιστά αδύνατον στην πολιτεία να ζητά από τους πολίτες της να αγκαλιάσουν νέα, χρηστά ήθη. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι ο κ. Προβόπουλος θα αρνηθεί να διατάξει αλλαγή πλεύσης στους υφιστάμενούς του που αδρανούν τόσον καιρό.

(*) Η έρευνα αυτή του Reuters δημοσιεύτηκε νωρίς το πρωί σήμερα. Σε αυτήν συμπεριλαμβάνεται και η εξής δήλωσή μου: "These are loans from one bankrupt bank to another bankrupt bank… It is scandalous the troika stays silent about this form of corruption while handing over billions of taxpayers' money to these banks." [Πρόκειται για δάνεια της μίας πτωχευμένης τράπεζας στην άλλη.. Αποτελεί σκάνδαλο ότι η τρόικα παραμένει βουβή μπροστά σε αυτή την μορφή διαφθοράς την στιγμή που παραδίδονται δισεκατομμύρια ευρώ των φορολογούμενων σε αυτές τις τράπεζες.]

(**) Από όλες τις Κεντρικές Τράπεζες της Ευρωζώνης, μόνο εκείνες της Ισπανίας, του Λουξεμβούργου και της Σλοβακίας είπαν ότι δεν θα επέβαλαν αυτή την μείωση των δηλωμένων κεφαλαίων της τράπεζας Α.

Το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη "Κρίσης λεξιλόγιο" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ποταμός.

Ο Γ.Βαρουφάκης στον Real Fm

Πρώτη καταχώρηση: 01/08/2012

16:23Οικονομία

Iδιαίτερα καυστικός ήταν ο καθηγητής Γιάννης Βαρουφάκης μιλώντας στον Real Fm στην εκπομπή του Άκη Παυλόπουλου και της Φιλίππα Ταμπάρη, προειδοποιώντας ότι λήψη των επικείμενων μέτρων σημαίνει εκπαραθύρωση από το ευρώ.
"Μια τέτοια κυβέρνηση δεν μπορεί παρά να πληγεί από τις εσωτερικές τις αντιφάσεις", τόνισε ο κ. Βαρουφάκης προσθέτοντας ότι "είναι αντίφαση να λες θα εφαρμόσω ένα πρόγραμμα που ούτε ο Θεός ο ίδιος δεν μπορεί να εφαρμόσει", επισήμανε ο κ. Βαρουφάκης.
Ερωτηθείς για το τι θα συμβεί αν πάρουμε τα μέτρα, απάντησε :"Εκπαραθύρωση από το ευρώ με πιθανότητα 100%"
"Δεν θα είναι αποτέλεσμα νόμων της φύσης αλλά πολιτική απόφαση", δήλωσε ο γνωστός οικονομολόγος, συμπληρώνοντας: "Αν κάνουμε αυτό που μας λένε-χωρίς να το θέλει αναγκαστικά η κυβέρνηση δεν υπάρχει συνωμοσία, ανοησία υπάρχει-θα βρεθούμε εκτός ευρώ".

Επίσης, κατηγόρησε την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ σχετικά με τη στάση της απέναντι στο ΔΝΤ:
"Η κυβέρνηση του κ. Παπακωνσταντίνου δεν θέλησε να χρησιμοποιήσει τις φωνές του ΔΝΤ που έλεγαν ότι αυτό το πρόγραμμα δεν μπορεί να το βγάλει η Ελλάδα. Ήταν βασιλικότεροι του βασιλέως", τόνισε ο κ. Βαρουφάκης, λέγοντας ότι και η σημερινή κυβέρνηση είναι το ίδιο πράγμα.

Ακούστε τη συνέντευξη

ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

http://www.enikos.gr/search/content/%CE%92%CE%B1%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%86%CE%B1%CE%BA%CE%B7%CF%82

Financial Times: Να φύγει το ΔΝΤ από την Ελλάδα

Με δημοσίευμα τους οι Financial Times καλούν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να απεμπλακεί από την Ελλάδα."Όσο περισσότερο συμμετέχει το ΔΝΤ σε μια διάσωση στην οποία δεν πιστεύει, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κόστος στη φήμη του και στη στήριξη σε άλλα κράτη εκτός Ευρωζώνης", σημειώνει το δημοσίευμα, επισημαίνοντας παράλληλα πως δεν πρέπει να παρασυρθεί σε ένα τρίτο πακέτο διάσωσης για την χώρα, ούτε να συνεχίσει τη χρηματοδότηση στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος, στη βάση υπεραισιόδοξων εκτιμήσεων βιωσιμότητας χρέους και ανεπαρκών σχεδίων κάλυψης των χρηματοδοτικών κενών.

Η ανησυχία του Ταμείου για την Ελλάδα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι εμφανής εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο.

Υπογραμμίζεται ότι η ανάμιξη του Ταμείου στην Ελλάδα ήταν σωστή, αλλά οι κίνδυνοι για τη φήμη του τώρα είναι μεγαλύτεροι από το περιορισμένο όφελος που έχει προσφέρει στην περίπτωση της Ελλάδας.